دوره 16، شماره 63 - ( 5-1405 )
جلد 16 شماره 63 صفحات 17-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه زیستشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
چکیده: (414 مشاهده)
زمینه و هدف: بدخیمیهای وابسته به هورمون، از جمله سرطانهای پستان، پروستات، آندومتر، تخمدان و تیروئید از شایعترین سرطانها در سراسرِ جهان هستند. چاقی با القای هیپرلپتینمی، مقاومت به لپتین، کاهشِ سطحِ آدیپونکتین، مقاومت به انسولین و تسهیلِ تبدیلِ آندروژنها به استروژنها در بافتِ چربی، سرطانزاییِ هورمونی را تسریع میکند. عواملِ چاقیزای-محیطی (مانند بیسفنول A، فتالاتها، دیوکسینها و PM2.5) از طریقِ اختلال در گیرندههای هورمونِ جنسی، فعالسازی مسیرِ AhR و القای استرسِ اکسیداتیو، اثرهای همافزایی با چاقی دارند و در نتیجه مقاومت به لپتین را تشدید میکنند. استرسِ مزمنِ شهری این اختلالها را بیشتر تقویت میکند. هدفِ مطالعه، روشن کردنِ مکانیسمهای مشترکِ این سه عامل در ایجادِ سرطانهای وابسته به هورمون است.
مواد و روشها: این بررسیِ دامنهدار طبقِ دستورالعملِ PRISMA-ScR انجام شد. جستوجوی سیستماتیک در پایگاههای دادۀ PubMed، Scopus، Web of Science و SID از ژانویۀ ۲۰۱۹ تا نوامبرِ ۲۰۲۵ با استفاده از کلماتِ کلیدیِ چاقی، لپتین، آدیپونکتین، اوبِزوژنها، BPA، فتالاتها، PM2.5 و سرطانِ وابسته به هورمون انجام شد. از ۱۲۸۴ مقالۀ شناساییشده، ۶۹ مقاله معیارهای ورود را داشتند و در سنتزِ روایی گنجانده شدند.
نتایج: چاقی، خطرِ ابتلا به این سرطانها را تا هفت برابر افزایش میدهد. عواملِ چاقیزای-محیطی اثرهای همافزاییِ قوی با چاقی نشان میدهند و استرسِ مزمنِ شهری این اثرها را از طریقِ محورِ HPA تقویت میکند.
نتیجهگیری: تعاملِ بینِ چاقی و اوبِزوژنهای محیطی، محورِ بیماریزای مشترکی را در سرطانهای مرتبط با هورمون تشکیل میدهد. کاهشِ وزن و به حداقل رساندنِ قرارگرفتن در معرضِ آلایندههای محیطی میتواند در جلوگیری از پیشرفتِ بیماری و بهبودِ پیشآگهی مؤثر باشد.
مواد و روشها: این بررسیِ دامنهدار طبقِ دستورالعملِ PRISMA-ScR انجام شد. جستوجوی سیستماتیک در پایگاههای دادۀ PubMed، Scopus، Web of Science و SID از ژانویۀ ۲۰۱۹ تا نوامبرِ ۲۰۲۵ با استفاده از کلماتِ کلیدیِ چاقی، لپتین، آدیپونکتین، اوبِزوژنها، BPA، فتالاتها، PM2.5 و سرطانِ وابسته به هورمون انجام شد. از ۱۲۸۴ مقالۀ شناساییشده، ۶۹ مقاله معیارهای ورود را داشتند و در سنتزِ روایی گنجانده شدند.
نتایج: چاقی، خطرِ ابتلا به این سرطانها را تا هفت برابر افزایش میدهد. عواملِ چاقیزای-محیطی اثرهای همافزاییِ قوی با چاقی نشان میدهند و استرسِ مزمنِ شهری این اثرها را از طریقِ محورِ HPA تقویت میکند.
نتیجهگیری: تعاملِ بینِ چاقی و اوبِزوژنهای محیطی، محورِ بیماریزای مشترکی را در سرطانهای مرتبط با هورمون تشکیل میدهد. کاهشِ وزن و به حداقل رساندنِ قرارگرفتن در معرضِ آلایندههای محیطی میتواند در جلوگیری از پیشرفتِ بیماری و بهبودِ پیشآگهی مؤثر باشد.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
فیزیولوژی
دریافت: 1405/5/3 | پذیرش: 1405/5/10 | انتشار: 1405/5/10
دریافت: 1405/5/3 | پذیرش: 1405/5/10 | انتشار: 1405/5/10
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |