New Cellularand Molecular Biotechnology Journal

fa مطالعه نوع اثرات ژنی و برآورد روابط همبستگی بین صفات مورفولوژیکی و تحمل به بیماری سیاهک معمولی (Ustilago maydis) ذرت (Zae mays L.) Study on gene effects and correlation between morphological traits and common smut (Ustilage maydis) deasease tolerance in maize (Zea mays L.) گیاه شناسی Botany مقاله پژوهشی Research Article Aim and Background. Since chemical control of corn common smut disease to be unsuccessful (that its agent is Ustilago maydis), screening of resistance hybrids to smut disease is necessary for maize breeding. Materials and Methods. In this study, 89 single crosses hybrids including 60 single crosses derived from hybridization of 20 S6 inbred lines as female parents and 3 S6 commercial elit testers (K18,K19,K1264/5-1) as male parent and 29 new hybrids were evaluated in a RCBD with 2 replications in Agriculture and Natural Resources Center of Khorasan Razavi Province in 2008. The measured traits were leaf no. above ear, total leaf no., plant height, ear height, anthesis and silking date, anthesis silking-interval(ASI), spore injection time, leaf and stulk disease, ear length, ear diameter, row no./ ear, kernel no./ row, physiological maturity, infected plant percentage, tassel disease percentage, percentage and severity of smut traits, grain hector liter weight and moisture. Results. The ANOVA showed significant differences among test crosses in leaf no. above ear, total leaf no., plant height, ear height, anthesis and silking date, anthesis silking-interval(ASI), spore injection time, stem and leaf disease, ear length, ear diameter, row no./ear, kernel no./row, physiological maturity (p<0.01), and leaf and stem disease (p<0.05). the correlation analysis showed significant positive relations between grain moisture and smut infection percentage (0.68 **) and diseases severity (0.63**), but we observed negative significant relation between grain hectoliter weight with deasease severity (-0.65**) and smut infection percentage (-0.69**). Conclusions. Also, Line×tester analysis for related traits of smut resistance showed significant variance for infected stem and leaf and infected plant no. that for these traits only additivity gene effect were significant. مطالعه نوع اثرات ژنی و برآورد روابط همبستگی بین صفات مورفولوژیکی و تحمل به بیماری سیاهک معمولی ( Ustilago maydis ) ذرت (. Zea mays L ) سابقه و هدف : از آنجائی که در حال حاضر مبارزه شیمیائی در کنترل بیماری سیاهک معمولی ذرت ناموفق بوده است، تولید هیبریدهای متحمل به این بیماری یکی از ضروریات اصلاح ذرت می باشد . در این پژوهش 89 ترکیب هیبرید سینگل کراس شامل 60 هیبرید تست کراس حاصل از تلاقی 20 لاین S6 به عنوان پایه مادری و 3 تستر S6 برگزیده تجاری به نام های K18 , K19, K1264 /5-1 بعنوان پایه پدری به همراه 29 ترکیب جدید دیگر مورد تحقیق قرار گرفت . مواد و روش ها : در قالب طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی با 2 تکرار در سال زراعی 1387 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی کشت شدند و صفات تعداد برگ بالای بلال، تعداد کل برگ، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، تعداد روز تا گرده افشانی و کاکل دهی، فاصله بین گرده افشانی و کاکل دهی (ASI) ، تاریخ تزریق اسپور، بیماری ساقه و برگ، طول بلال، قطر بلال، تعداد ردیف، تعداد دانه در ردیف، رسیدگی فیزیولوژیک، وزن هکتو لیتر و در صد رطوبت دانه، در صد بیماری گل تاجی، در صد و شدت بیماری سیاهک بلال اندازه گیری شدند . یافته ها : تجزیه واریانس آماری حاکی از وجود تفاوت معنی دار بین هیبریدهای تست کراس از نظر صفات تعداد برگ بالای بلال، تعداد کل برگ، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، تاریخ ظهورگرده، تاریخ ظهور سیلک، فاصله بین گرده افشانی و ظهور کاکل ها (ASI) ، تاریخ تزریق اسپور، طول بلال، قطر بلال، تعداد ردیف، تعداد دانه در ردیف، تاریخ رسیدگی، وزن هکتولیتر دانه و در صد رطوبت (P < 0/01) و صفات بیماری ساقه و برگ (P < 0/05) می باشد . نتیجه گیری : تجزیه و تحلیل همبستگی بین صفات نشان داد که همبستگی مثبت بین در صد رطوبت دانه با درصد آلودگی سیاهک (** 68/0 ) و شدت آلودگی (* 63/0 ) و همبستگی منفی بین وزن هکتولیتر دانه با شدت (** 65/0 ) و در صد آلودگی (** 69/0 -) وجود دارد . تجزیه لاین × تستر روی 60 تست کراس مورد بررسی در صفات مرتبط با مقاومت به سیاهک حاکی از معنی داری واریانس تلاقی برای صفات آلودگی ساقه و برگ و تعداد بوته آلوده شده بود و برای این صفات اثرات ژنی افزایشی معنی دار بر آورد گردید . ذرت(Zea mays L)، صفات مورفولوژیکی، بیماری سیاهک (Ustilago maydis)، تست کراس Zea mays. L., smut disease, test cross, morphological traits, Line×tester analysis. 27 36 http://ncmbjpiau.ir/browse.php?a_code=A-10-2-12&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Bakhshi Khaniki غلامرضا بخشی خانیکی Bakhshi@pnu.ac.ir 1003194753284600520 1003194753284600520 Yes Islamic Azad University Parand branch, Science Faculty, Biology Department دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند، دانشکده ی علوم زیستی، گروه زیست شناسی Venous Vaziri ونوس وزیری 1003194753284600521 1003194753284600521 No Biotechnology Department, دانشگاه پیام نور، دانشکده کشاورزی، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی Saeed Khavari Khorasani سعید خاوری خراسانی 1003194753284600522 1003194753284600522 No Research Center of Agriculture & Natural Resources, Khorasan Razavi, Mashhad مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی