fa بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت های مختلف گیاه صبر زرد Linne) ( Aloe vera با استفاده از صفات مرفولوژیک گیاه شناسی Botany مقاله پژوهشی Research Article <p style="DIRECTION: rtl"><strong>سابقه و هدف: </strong>صبر زرد یکی از گونه های مهم دارویی است که در نواحی گرم و خشک می روید. در این پژوهش 50 نمونه از جمعیت های <i>Aloe vera </i>Linne از 5 منطقه مختلف جنوب ایران، برای ارزیابی صفات مرفولوژیک مورد بررسی قرار گرفت. </p><p style="DIRECTION: rtl"><strong>مواد و روش </strong><strong></strong><strong>ها: </strong>در طول دوره رشد 18 صفت مرفولوژیکی از قبیل ارتفاع گیاه، تعداد برگ های گیاه، طول و قطر برگ بالغ و... اندازه گیری شد. اطلاعات بدست آمده به وسیله نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ضرایب همبستگی برای صفات مورد بررسی محاسبه و جدول مربوطه رسم شد. تجزیه کلاستر براساس مجموع صفات اندازه گیری شده انجام و دندروگرام مربوطه رسم شد. </p><p style="DIRECTION: rtl"><strong>یافته ها: </strong>نتایج حاصل از ضریب همبستگی، همبستگی مثبت و معنی داری را بین برخی صفات نشان داد از جمله طول برگ بالغ با قطر برگ بالغ همبستگی مثبت و معنی داری را در سطح احتمال 5 درصد داشتند. جمعیت برازجان دارای بیشترین وزن برگ (262 گرم) و قطر برگ (5/2 سانتی متر) بود. جمعیت بشاگرد دارای بیشترین وزن بوته (18 کیلوگرم) و طول گل (120 سانتی متر) بود. </p><p style="DIRECTION: rtl"><strong>نتیجه گیری: </strong>تجزیه خوشه ای با توجه به فاصله ژنتیکی، جمعیت های مورد مطالعه را در 3 گروه مجزا قرار داد. نتایج نشان داد که صبر زرد ایرانی دارای تنوع بسیار زیاد بوده و منبع ژنتیکی با ارزشی برای تحقیقات به نژادی است. </p> <p><strong>Aim and Background :</strong> <i>Aloe vera </i>is one of the important medicinal plants, that grow in warm-dried regions. In this study, fifty <i>Aloe vera</i> populations from five different areas from Iran, were evaluated for their morphological traits. </p><p><strong>Materials and methods : </strong>During of growing season 18 morphological characters such as height, breadths of plant, number of leaves, length and width of leaf and were measured. Data was analyzed using SPSS software. </p><p><strong>Results : </strong>The results showed that some characters had positive correlation. Leaf length with width of leaf had positive significant correlation at 5% level of significance. Borazjan population had the highest weight leaf (262 g), diameter leaf (2.5 cm). Bashagerd population had highest weight plant (18Kg) and flower length (120cm). </p><p><strong>Conclusion : </strong>Cluster analysis resulted in the populations being divided into three groups. Results indicated that, Iranian <i>Aloe vera</i> is completely different from the common aloe species with diversity that makes it a valuable genetic resource for breeding programs. </p> صبر زرد، تنوع ژنتیکی، صفات مرفولوژیک، تجزیه خوشه ای (Aloe vera), Genetic diversiy, Morphological traits, Cluster analysis 35 43 http://ncmbjpiau.ir/browse.php?a_code=A-10-61-62&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Nejatzadeh فاطمه نجات زاده fnejatzadeh@yahoo.com 10031947532846002370 10031947532846002370 Yes Faculty of Agriculture, Islamic Azad University of Khoy گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی Sattar Tahmasebi Enferadi ستار طهماسبی انفرادی 10031947532846002371 10031947532846002371 No National Institute of Genetic Engineering and Biotechnology (NIGEB) of Tehran گروه بیوتکنولوژی گیاهی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی تهران