fa بررسی سیتوژنتیکی جمعیت های صبرزرد (Aloe vera L.) در ایران ژنتیک Genetics مقاله پژوهشی Research Article <b> سابقه و هدف:</b> صبر زرد (Aloe vera L.) متعلق به خانواده (Liliaceae)، گیاهان بوته ای دائمی، به ندرت یکساله به ارتفاع 70 تا 90 سانتی متر است که بومی مناطق استوایی، آفریقا، ماداگاسکار و عربستان است و معمولاً در مناطق جنوبی کشور از جمله استان هرمزگان و بوشهر و بلوچستان می روید. تعدادی از گونه های زینتی آن به صورت وسیعی در اروپا و آمریکا برای استفاده از برگ آن و تزئین باغ ها، پارک ها و منازل کاشته می شوند. همچنین به دلیل خواص دارویی ژل موجود در برگهای آن در تهیه داروهای گیاهی نیز از آن استفاده می گردد. با وجود کاربرد وسیع هنوز مطالعه جامعی بر روی این گیاه در ایران صورت نگرفته است. <div style="direction: rtl"><b>مواد و روشها:</b> در این تحقیق 5 جمعیت از (Aloe vera L.) و 5 جمعیت از (Baker ( Aloe littoralis جمع آوری شده از مناطق مختلف ایران با استفاده از مریستم انتهایی ریشه مورد مطالعه قرار گرفتند و تعداد و ابعاد کروموزم ها در تقسیم میتوز اندازه گیری و فرمول کاریوتیپی هر جمعیت تعیین شد. </div><div style="direction: rtl"><b>یافته ها: </b>تعداد کروموزوم پایه در جمعیت ها، 7 و از نوع متاسانتریک و ساب تلوسانتریک بود. بیشترین میانگین طول کروموزوم ها مربوط به جمعیت های Aloe littoralis ( 72/12 میکرون) و کمترین میانگین طول کروموزوم ها مربوط به جمعیت های Aloe vera (42/10 میکرون) بود.جمعیت های مورد مطالعه بر اساس روش استیبنز از نظر کاریوتیپی نیز مورد مقایسه قرار گرفتند. جمعیت های Aloe vera در کلاس 1 و سایر جمعیت ها در کلاس 2 قرار گرفتند. فقط جمعیت شماره 8 به تنهایی در گروه 3 قرار گرفت. بنابراین جمعیت های Aloe vera نسبت به بقیه جمعیت ها متقارن تر و ابتدایی تر می باشند. فرمول کاریوتیپی جمعیت های Aloe vera بر اساس روش لوان و همکاران، ((6Sm+ 8St و جمعیت های Aloe littoralis ( 4Sm+ 10St) تعیین گردید. </div><div style="direction: rtl"><b>نتیجه گیری:</b> بررسی سیتولوژیکی این نمونه ها بیانگر تفاوت جزئی در این نمونه ها نسبت به سایر نمونه ها بود. </div> <b> Background: </b>Aloe vera belongs to the family Liliaaceae. It is a perennial or seldom annual plant of 70 to 90 cm high. This plant is popular in Southern Africa, Madagascar and Arab regions. Usually local species to grow in the southern parts of IRAN, such as Bushehr, Hormozgan and Balochestan provinces. Some of the ornamental species widely used in Europe and America and decorated leaf gardens, parks and houses are planted. The gel in the leaves of the medicinal properties of the plant is used in preparing medicines. Despite the wide use yet comprehensive study has been done on this plant in Iran. <div><b>Materials and Methods:</b> In this research 10 populations of Aloe vera belongs to Aloe genus that collected from different locations of Iran, studied using root apex meristem, number and dimensions of chromosomes in the mitosis division measured, and determined karyotypic formula for any population. </div><div><b>Results:</b> The number of genome was 7 and kind of chromosome was metacentric and sub-telocentric. The most and lowest mean of chromosome length belongs to Aloe littoralis population (12.72 micron) and Aloe vera (10.42 micron) population respectively. The populations were compared using Stebbins method based on karyotype. Aloe vera populations lied in 1A class and other populations in 2A class. Karyotypic formula of Aloe vera and Aloe littoralis was determined as 6Sm+8st and 4Sm+10St respectively. <b>Conclusion:</b> Cytological samples showed minor differences in this sample compared to other samples. </div> کروموزوم, سیتوژنتیک, صبر زرد, ایران 37 42 http://ncmbjpiau.ir/browse.php?a_code=A-10-260-3&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Nejatzadeh-Barandozi فاطمه نجات زاده باراندوزی Fnejatzadeh@yahoo.com 10031947532846003121 10031947532846003121 Yes Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Khoy Branch, Islamic Azad University, Khoy, Iran. گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی، خوی، ایران