fa بررسی تنوع کاریولوژیکی چند اکوتیپ گیاه دارویی ماریتیغال Silybum marianum L. در ایران ژنتیک Genetics مقاله پژوهشی Research Article <b> سابقه و هدف:</b> ماریتیغال (L.) S. marianum گیاهی یکساله یا دو ساله است و به راسته Asterales و تیره Asteraceae تعلق دارد. در جنوب و غرب اروپا، جنوب استرالیا، آمریکا ومنطقه مدیترانه پراکنده است. ماریتیغال به عنوان یک گیاه دارویی در درمان بیماریهای کبدی و اختلالات کلیه مورد استفاده قرار می گیرد. بررسی منابع نشان می دهد که تا کنون بررسی های اندکی در مورد سیتو‍ژنتیک این گیاه در جهان بویژه در ایران صورت گرفته است. <div style="direction: rtl"><b>مواد و روش ها:</b> بدین منظور پس از جوانه زنی بذور اکوتیپ های مختلف، نوک ریشه بطول 2 الی 3 میلیمتر جدا سازی و پس از پیش تیمار با 8- هیدروکسی کینولئین با هماتوکسیلین آهن رنگ آمیزی استفاده شدند و تعداد کروموزوم، طول هر کروموزوم، طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه، نسبت بازوی بلند به کوتاه شمارش یا اندازه گیری شد. علاوه بر این، تعدادی از پارامترهای آماری مورد استفاده در سنجش تقارن کاریوتیپی نیز مورد محاسبه قرار گرفتند و بر مبنای آنها متقارن ترین و نامتقارن ترین کاریوتیپ ها شناسایی گردیدند.  </div><div style="direction: rtl"><b>یافته ها:</b> تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اختلاف معنی داری بین اکوتیپ ها، کروموزوم ها و نیز اثر متقابل اکوتیپ x نوع کروموزوم وجود داشت. 9 اکوتیپ مورد مطالعه دیپلوئید و دارای عدد کروموزومی 17=x بودند. کاریوتیپ اکوتیپ های مورد مطالعه دارای جفت کروموزوم های متاسانتریک و ساب متاسانتریک بوده و فقط در یک جفت کروموزوم، ماهواره مشاهده شد. </div><div style="direction: rtl"><b>نتیجه گیری: </b>با توجه به اینکه اکثر اکوتیپ های بررسی شده دارای TF بین 39 و 42 بودند و تعداد کروموزوم های متاسانتریک بین 10 و 14 از کل 17 جفت کروموزوم متغیر بود پس نتیجه گیری شد که گیاه ماریتیغال جزء گونه های کمتر تحول یافته می باشد </div> <b> Aime and Background</b>. Milk thistle (Silybum marianuL.) is an annual or biennial plant and belong to Asterales and family Asteraceae. It spreads on Southern and West Europe, Southern Australia, United States, and Mediterranean. Milk thistle as an important medicinal plant employs to treat liver disease and kidney ailments. Literature review show that there are a few studies carried out for cytological investigating by Iranian and other researchers. <div><b>Methods</b>. After seeds germination, root tips length 2 to 3 mm were separated and pretreated with 8-hydroxy-quinulin, then they stained by aceto-iron-hematoxilin. Number of chromosomes, chromosome length, short and long arm length, ratio of long to short arm was measured. In addition, some statistical parameters were calculated for use to measurement of symmetry karyotype and based on these parameters, most symmetrical and asymmetrical karyotype were identified. </div><div><b>Results. </b>. Analysis of variance showed that significant differences between ecotypes, chromosomes and ecotype × chromosome interaction (p<0.05). All ecotypes were diploid and basal chromosome number was 17 (x=17). In ecotype karyotypes, some pairs of metacentric and submetacentric chromosomes and only one pair of chromosomes with the satellite were observed.  </div><div><b>Conclusion.</b> In most of studied ecotypes, TF was between 39 and 42 and the number of metacentric chromosome between 10, 14 out of 17 were varied, so we can be concluded, Silybum marianum(L.) is one of the less-karyological variability species. </div> اکوتیپ, کاریوتیپ,کروموزوم, (Silybum marianum (L. ,TF chromosome, karyotype, Silybum marianum(L.), TF. 57 64 http://ncmbjpiau.ir/browse.php?a_code=A-10-295-2&slc_lang=fa&sid=1 Elhameh Mirzadeh-Ahari الهامه میرزاده اهری 10031947532846003058 10031947532846003058 No Natural Science, Faculty of Natural Science, University of Tabriz, Tabriz گروه علوم گیاهی دانشگاه تبریز Mahmood Khosrowshohli محمود خسروشاهلی 10031947532846003059 10031947532846003059 No Natural Science, Faculty of Natural Science, University of Tabriz, Tabriz گروه علوم گیاهی دانشگاه تبریز Alireza Motallebi azar علیرضا مطلبی آذر motallebiazar@gmail.com 10031947532846003060 10031947532846003060 Yes Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, University of Tabriz. ر گروه علوم باغبانی دانشگاه تبریز Ali Movafegi علی موافقی 10031947532846003061 10031947532846003061 No Natural Science, Faculty of Natural Science, University of Tabriz, Tabriz گروه علوم گیاهی دانشگاه تبریز