دوره 16، شماره 61 - ( 12-1404 )
جلد 16 شماره 61 صفحات 81-71 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Movahedi M, Arbabian S, majd A, Tajadod G, Jafari Marandi S. Effects of Manganese Oxide Nanoparticles and Bulk Manganese Oxide via Seed Priming on Portulaca oleracea L.. NCMBJ 2026; 16 (61) :71-81
URL: http://ncmbjpiau.ir/article-1-1800-fa.html
URL: http://ncmbjpiau.ir/article-1-1800-fa.html
موحدی مهشاد، صدیقه اربابیان1 صدیقه اربابیان1، مجد احمد، تجدد گلناز، جعفری مرندی سایه. اثرهای نانوذرات اکسید منگنز و اکسید منگنزِ بالک از طریق پرایمینگ بذر در گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.). مجله تازه هاي بيوتكنولوژي سلولي و مولكولي. 1404; 16 (61) :71-81
- گروه زیستشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (87 مشاهده)
سابقه و هدف: گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.) جزء گیاهان هالوفیت و دارای ارزشغذایی و داروییِ بالایی است. این گیاه بهدلیل مقاومت در برابر تنشهای محیطی و فراوانی ترکیبهای متابولیتی از جایگاه ویژهای در کشاورزی و پزشکی برخوردار است. با توسعۀ امیدوارکنندۀ فناوریِ نانو در کشاورزی بهعنوانِ جایگزینِ ترکیبهای سنّتی معرفی شدند. این مطالعه با هدف مقایسۀ سیستماتیک اثرهای نانوذراتِ اکسیدِ منگنز (Mn2O3 NPs) و فرمِ بالک اکسیدِ منگنز (BulkMn2O3) بر جوانهزنی، رشد اولیه و فرایندهای فیزیولوژیکیِ گیاهِ خرفه از طریق پرایمینگ بذر انجام شد. در این پژوهش، نخستین ارزیابیِ جامع در مورد تأثیر همزمان فرم و غلظت منگنز بر روی گیاهِ خرفه صورت گرفت.
مواد و روشها: در این پژوهش، ویژگیهای نانوذرات با میکروسکوپ الکترونی (SEM/TEM) بررسی شد. بذرهای خرفه با غلظتهای (0، 10، 100، 500 میلیگرم در لیتر) از نانوذرات اکسید منگنز و اکسید منگنز بالک تیمار شدند. پارامترهای رشد (طول ریشهچه و ساقهچه، وزن تر و خشک)، پارامترهای جوانهزنی (درصد و سرعت جوانهزنی) و محتوای کلروفیل (a،b و کلروفیل کل) سنجش و دادهها توسط آزمون دانکن در نرمافزار SPSS تحلیل شدند.
یافته ها: نانوذرات اکسید منگنز در غلظتهای بالا (100 و 500 میلیگرم در لیتر) موجب کاهش معنادار 30-40% در طولِ ریشهچه و ساقهچه، وزن تر و خشک شدند. اما غلظتِ پایینِ نانوذرات اکسید منگنز (10 میلیگرم در لیتر) موجب بهبود 15% سرعت و درصد جوانهزنی در مقایسه با شاهد شد. اکسید منگنز بالک در تمام غلظتها تا 25% باعث بهبود در طولِ ریشهچه و ساقهچه شد. اما باعث کاهش 20% وزن تر و خشکِ گیاهچههای خرفه شد. همچنین کاهش معنادار 35-50% در محتوای کلروفیلِ تمامیِ گروههای تیمارشده مشاهده شد که بیشترین کاهشِ کلروفیل مربوط به بالاترینِ غلظت نانوذرات اکسید منگنز (500 میلیگرم در لیتر) بود.
نتیجهگیری: این پژوهش نشان میدهد که فرم بالک و نانوذرات اکسیدِ منگنز موجب تأثیرهای متضاد بر فرایندهای رشد و فیزیولوژیکِ خرفه میشوند. نانوذرات اکسید منگنز در غلظتهای بالا اثرهای سمّیِ قابلتوجهی دارند و در غلظتهای پایین (10 میلیگرم در لیتر) بهعنوان یک محرّک زیستی در بهبود فرایند جوانهزنی کاربردی و مورداستفاده هستند. ازسوییدیگر، اکسید منگنز بالک با وجود بهبود پارامترهای رشد (طول ریشهچه و ساقهچه)، بهدلیل کاهش در وزنِ گیاهچهها و محتوای کلروفیل بهتر است با احتیاط استفاده شود. این یافتهها بهطور کلی نقش نانوذرات را بهعنوان یکی از عواملِ نوین در پرایمینگ بذر برجسته میکند که با استفادۀ هدفمند، بهعنوانِ جایگزینی پایدارتر برای ترکیبهای سنّتی میتواند جوانهزنی و مقاومت گیاه را با حداقل آلودگیِ زیستمحیطی در شرایط تنش بهبود بخشند.
مواد و روشها: در این پژوهش، ویژگیهای نانوذرات با میکروسکوپ الکترونی (SEM/TEM) بررسی شد. بذرهای خرفه با غلظتهای (0، 10، 100، 500 میلیگرم در لیتر) از نانوذرات اکسید منگنز و اکسید منگنز بالک تیمار شدند. پارامترهای رشد (طول ریشهچه و ساقهچه، وزن تر و خشک)، پارامترهای جوانهزنی (درصد و سرعت جوانهزنی) و محتوای کلروفیل (a،b و کلروفیل کل) سنجش و دادهها توسط آزمون دانکن در نرمافزار SPSS تحلیل شدند.
یافته ها: نانوذرات اکسید منگنز در غلظتهای بالا (100 و 500 میلیگرم در لیتر) موجب کاهش معنادار 30-40% در طولِ ریشهچه و ساقهچه، وزن تر و خشک شدند. اما غلظتِ پایینِ نانوذرات اکسید منگنز (10 میلیگرم در لیتر) موجب بهبود 15% سرعت و درصد جوانهزنی در مقایسه با شاهد شد. اکسید منگنز بالک در تمام غلظتها تا 25% باعث بهبود در طولِ ریشهچه و ساقهچه شد. اما باعث کاهش 20% وزن تر و خشکِ گیاهچههای خرفه شد. همچنین کاهش معنادار 35-50% در محتوای کلروفیلِ تمامیِ گروههای تیمارشده مشاهده شد که بیشترین کاهشِ کلروفیل مربوط به بالاترینِ غلظت نانوذرات اکسید منگنز (500 میلیگرم در لیتر) بود.
نتیجهگیری: این پژوهش نشان میدهد که فرم بالک و نانوذرات اکسیدِ منگنز موجب تأثیرهای متضاد بر فرایندهای رشد و فیزیولوژیکِ خرفه میشوند. نانوذرات اکسید منگنز در غلظتهای بالا اثرهای سمّیِ قابلتوجهی دارند و در غلظتهای پایین (10 میلیگرم در لیتر) بهعنوان یک محرّک زیستی در بهبود فرایند جوانهزنی کاربردی و مورداستفاده هستند. ازسوییدیگر، اکسید منگنز بالک با وجود بهبود پارامترهای رشد (طول ریشهچه و ساقهچه)، بهدلیل کاهش در وزنِ گیاهچهها و محتوای کلروفیل بهتر است با احتیاط استفاده شود. این یافتهها بهطور کلی نقش نانوذرات را بهعنوان یکی از عواملِ نوین در پرایمینگ بذر برجسته میکند که با استفادۀ هدفمند، بهعنوانِ جایگزینی پایدارتر برای ترکیبهای سنّتی میتواند جوانهزنی و مقاومت گیاه را با حداقل آلودگیِ زیستمحیطی در شرایط تنش بهبود بخشند.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
گیاه شناسی
دریافت: 1404/12/17 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار: 1404/12/10
دریافت: 1404/12/17 | پذیرش: 1404/12/10 | انتشار: 1404/12/10
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
