دیابت بهعنوان یک معضلِ بزرگِ سلامتِ جهانی، نیازمند راهکارهای درمانیِ نوین است. درمانهای رایج مانند انسولین، داروها و پیوند پانکراس با وجود کمک به کنترل قندخون، نمیتوانند عملکرد طبیعیِ سلولهای بتای پانکراس را بازسازی کنند و با محدودیتهایی مانند هزینۀ بالا و کمبود اهداکننده مواجه هستند. سلولدرمانی، بهعنوان راهکاری نوین جهتِ تولید سلولهای بتای پانکراس در مطالعههای متعدد مورد مطالعه قرار گرفته است، در این میان بهویژه استفاده از سلولهای بنیادیِ مزانشیمی، بهدلیل دسترسیِ آسان و ایمنی امیدهای تازهای ایجاد کرده است. اما روشهای متداول تمایز که مبتنیبر فاکتورهای رشدِ شیمیایی هستند اغلب پُرهزینه، ناپایدار و منجر به تولید سلولهای ناهمگن میشوند. در پاسخ به این چالشها، توجه پژوهشها بهسمت استفاده از سیگنالهای فیزیکی و مکانیکی معطوف شده است که فرایندهای طبیعیِ تکاملی را تقلید میکنند. عواملی مانند سختیِ بستر، نانوتوپوگرافیِ سطح و معماریِ ماتریکسِ خارج سلولی میتوانند با فعالسازی مسیرهای انتقالِ سیگنالِ مکانیکی، به شکل مؤثرتر و مقرونبهصرفهتری سرنوشت سلول را هدایت کنند و در فرایندِ تمایز مؤثر واقع باشند. مطالعهها نشان میدهند این محرکهای فیزیکی قادرند بیانژنهای کلیدی پانکراسی مانند PDX1 و NKX6.1 ترشح انسولین را بهطور چشمگیری افزایش دهند و کیفیت سلولهای شبه بتا را بهبود بخشند. بر این اساس، به نظر میرسد ترکیب همافزای محرکهای شیمیایی و فیزیکی میتواند راهکاری بهینه، ایمن و سازگار برای تولید سلولهای بتای عملکردی و پایدار باشد و مسیر را برای کاربرد بالینیِ آنها در درمانِ دیابت هموار سازد که تحوّلی در درمان دیابت میباشد.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |